Jak sprawdzić, czy pracodawca płaci ZUS za Ciebie

Składki na ubezpieczenia społeczne opłaca za Ciebie pracodawca, także tę część, którą potrąca z Twojej pensji brutto. Na pasku wypłaty widać, ile zostało potrącone, ale pasek nie mówi, czy pieniądze dotarły do ZUS. To sprawdzisz tylko na swoim koncie ubezpieczonego. Warto to zrobić pierwszy raz około miesiąca po rozpoczęciu pracy, a potem raz na kilka miesięcy.

Jak zalogować się do eZUS

Platforma ZUS jest dostępna pod adresem zus.pl (przycisk logowania do eZUS). Konto zakładasz raz. Możesz potwierdzić tożsamość na kilka sposobów:

• profilem zaufanym, także tym zakładanym przez bankowość elektroniczną,
• przez bankowość elektroniczną, jeśli Twój bank oferuje logowanie do usług publicznych,
• aplikacją mObywatel albo e-dowodem,
• osobiście w dowolnej placówce ZUS, z dowodem osobistym.

Po zalogowaniu wybierz panel Ubezpieczony. Tam są wszystkie informacje o Twoich ubezpieczeniach, niezależnie od tego, ilu miałeś pracodawców.

Gdzie widać składki odprowadzone za Ciebie

1. Zgłoszenia do ubezpieczeń. Sprawdź, czy jest zgłoszenie od Twojego pracodawcy (nazwa i NIP płatnika), z jaką datą i z jakim kodem tytułu ubezpieczenia. Data powinna zgadzać się z pierwszym dniem pracy.
2. Okresy ubezpieczenia. Zobaczysz, czy masz ciągłość od pierwszego dnia pracy do dziś.
3. Dokumenty rozliczeniowe. Za każdy miesiąc pracodawca wysyła raport z Twoimi składkami. Zobaczysz podstawę wymiaru i kwoty na każde ubezpieczenie.
4. Informacja o stanie konta. Pokazuje zwaloryzowane składki na emeryturę zgromadzone przez całe życie zawodowe.

Co porównać z umową

Na koncie w eZUS	W dokumentach od pracodawcy	Co powinno się zgadzać
Data zgłoszenia	Data rozpoczęcia pracy w umowie	Zgłoszenie najpóźniej 7 dni od początku pracy, z datą pierwszego dnia
Kod tytułu ubezpieczenia	Rodzaj umowy	Umowa o pracę ma inny kod niż umowa zlecenie
Podstawa wymiaru składek	Wynagrodzenie brutto	Przy etacie podstawa odpowiada pensji brutto z danego miesiąca
Miesiące z raportem	Miesiące, w których pracowałeś	Brak pustych miesięcy

Kiedy pracodawca musi Cię zgłosić

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych daje płatnikowi 7 dni od dnia powstania obowiązku ubezpieczenia, czyli w praktyce od pierwszego dnia pracy. Umowę o pracę pracodawca musi Ci dać na piśmie przed dopuszczeniem do pracy, więc nie ma powodu, żeby zgłoszenie się opóźniało. Gdy słyszysz, że „umowa i zgłoszenie będą po okresie próbnym”, to znaczy, że przez ten czas pracujesz bez ubezpieczenia. Więcej o tym, co powinno być w umowie na start, znajdziesz w poradniku o umowie na okres próbny.

Co oznaczają puste miesiące

Pusty miesiąc może mieć niewinną przyczynę, na przykład urlop bezpłatny albo opóźnione przetworzenie dokumentu. Może też oznaczać, że pracodawca nie wysłał raportu albo nie zapłacił składek. Rozróżnij dwie sytuacje:

• Jest zgłoszenie i są raporty, ale firma zalega z wpłatą. ZUS widzi Twój okres ubezpieczenia i sam ściąga dług od płatnika. Dla Ciebie to ostrzeżenie o kondycji finansowej firmy.
• Nie ma zgłoszenia albo brakuje raportów. Dla ZUS ten okres pracy nie istnieje. To poważniejsza sprawa, bo dotyczy Twojego prawa do zasiłków i przyszłej emerytury.

Co zrobić, gdy pracodawca nie zgłosił Cię do ubezpieczeń

1. Zrób zrzut ekranu z konta w eZUS z datą i zachowaj umowę, paski wypłat, grafik i korespondencję.
2. Poproś pracodawcę na piśmie albo mailem o wyjaśnienie i wysłanie zgłoszenia. Często to błąd kadr, który znika po jednej wiadomości.
3. Jeśli nic się nie zmienia, napisz do ZUS. Możesz zrobić to przez eZUS albo w placówce. ZUS może przeprowadzić kontrolę płatnika i wydać decyzję o podleganiu ubezpieczeniom.
4. Równolegle możesz złożyć skargę do Państwowej Inspekcji Pracy, zwłaszcza gdy problem dotyczy też umowy albo wypłat.

Konsekwencje braku składek dla zasiłku chorobowego i emerytury opisujemy osobno w poradniku co znaczy dla Ciebie to, że pracodawca nie płaci składek.

Jak często sprawdzać konto

Nie trzeba zaglądać do eZUS co tydzień. Wystarczy prosty rytm:

• Miesiąc po rozpoczęciu pracy. Sprawdź zgłoszenie i jego datę. To moment, w którym błąd najłatwiej naprawić.
• Po zmianie umowy. Przejście z okresu próbnego na umowę na czas określony, zmiana etatu albo podwyżka powinny być widoczne w kolejnych raportach.
• Raz na kilka miesięcy. Przejrzyj dokumenty rozliczeniowe i sprawdź, czy nie ma pustych miesięcy.
• Po zakończeniu pracy. Pracodawca powinien wyrejestrować Cię z ubezpieczeń z datą ustania zatrudnienia. Sprawdź, czy data zgadza się ze świadectwem pracy.

Jeśli masz kilka umów naraz, na przykład etat i zlecenie, zobaczysz w eZUS zgłoszenia od każdego płatnika osobno, z różnymi kodami tytułu ubezpieczenia.

Zanim podpiszesz umowę

Własnego konta nie sprawdzisz przed zatrudnieniem, ale możesz sprawdzić firmę. Na karcie pracodawcy w naszym serwisie jest pytanie „ZUS i papiery”, w którym osoby z tej firmy odpowiadają, czy były zgłoszone od pierwszego dnia i czy składki się zgadzały. Sprawdź pracodawcę po NIP, a po zatrudnieniu wróć do eZUS i porównaj dane z tabelą wyżej.

Najczęstsze pytania

Po jakim czasie od zatrudnienia zobaczę zgłoszenie w eZUS?

Pracodawca ma 7 dni od dnia, w którym zacząłeś pracę, na zgłoszenie Cię do ubezpieczeń. Po przetworzeniu dokumentu przez ZUS zgłoszenie pojawia się na koncie. Jeśli po dwóch, trzech tygodniach nadal go nie ma, zapytaj w kadrach o datę wysłania zgłoszenia.

Czy pracodawca musi co roku wysyłać mi RMUA?

Nie. Od 2023 roku pracodawca nie ma obowiązku przekazywać tej informacji co roku z własnej inicjatywy. Wydaje ją na Twoje żądanie. Te same dane widzisz zresztą na swoim koncie w eZUS.

Czy mogę sprawdzić składki bez profilu zaufanego?

Tak. Konto w eZUS założysz także przez bankowość elektroniczną, aplikację mObywatel, e-dowód albo osobiście w placówce ZUS. Możesz też poprosić w placówce o informację o stanie konta.

Widzę zgłoszenie, ale składki są niższe niż wynikałoby z mojej pensji. Co to znaczy?

Najczęściej to, że część wynagrodzenia jest wypłacana poza umową. Podstawa składek wynika z kwoty wynagrodzenia brutto w umowie. Jeśli różnica jest stała, poproś pracodawcę o wyjaśnienie na piśmie albo zgłoś sprawę do ZUS.